1 ऑक्टोबर महार रेजिमेंट स्थापना दिन - डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या संघर्षाची शौर्यगाथा, 1941 पासून देशसेवेचा गौरवशाली इतिहास

🇮🇳 १ ऑक्टोबर - महार रेजिमेंट स्थापना दिन 🇮🇳

शौर्य, निष्ठा आणि बलिदानाची 84 वर्षांची गौरवशाली परंपरा

पुणे/मुंबई, दि. १ ऑक्टोबर - भारतीय स्थल सेनेच्या इतिहासातील एक अत्यंत मानाचा, पराक्रमी आणि शौर्यशाली दिवस म्हणजे १ ऑक्टोबर. आजच्या दिवशी भारतीय सेनेतील सर्वात जुन्या आणि लढवय्या रेजिमेंटपैकी एक असलेल्या 'महार रेजिमेंट' चा स्थापना दिन संपूर्ण देशभरात अभिमानाने आणि शौर्याने साजरा केला जातो.

स्थापना आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे योगदान

महार रेजिमेंटची अधिकृत स्थापना १ ऑक्टोबर १९४१ रोजी झाली. मात्र या मागे एक मोठा ऐतिहासिक संघर्ष आहे. इंग्रजांच्या काळात १८९२ मध्ये महार समाजाची सैन्य भरती बंद करण्यात आली होती. त्यानंतर तब्बल ४९ वर्षे महार समाजाला सैन्यात प्रवेश नव्हता.

भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी तत्कालीन ब्रिटिश सरकारकडे सातत्याने पाठपुरावा केला. त्यांनी वायसरॉयच्या कौन्सिलमध्ये संरक्षण सल्लागार असताना महार समाज हा जन्मजात लढवय्या, शूर आणि निष्ठावान आहे, हे ठासून सांगितले. त्यांच्या अथक प्रयत्नांमुळे आणि दूरदृष्टीमुळे १ ऑक्टोबर १९४१ रोजी महार रेजिमेंटची पुनर्स्थापना झाली. म्हणूनच हा दिवस केवळ लष्करी दिवस नसून सामाजिक न्याय आणि स्वाभिमानाचा दिवस म्हणूनही ओळखला जातो.

कोरेगाव भीमा ते कारगिल - शौर्याची अखंड परंपरा

महार रेजिमेंटचा इतिहास खूप जुना आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या सैन्यात महार मावळे होते. १ जानेवारी १८१८ च्या कोरेगाव भीमा लढाईत ५०० महार सैनिकांनी २८,००० पेशव्यांच्या सैन्याचा पराभव केला होता, हा इतिहास जगप्रसिद्ध आहे. या लढाईचा विजयस्तंभ आजही भीमाकोरेगाव येथे आहे.

स्वातंत्र्यानंतर महार रेजिमेंटने प्रत्येक युद्धात आपले शौर्य सिद्ध केले आहे -

• १९४७-४८ काश्मीर युद्ध : पाकिस्तानी घुसखोरांना रोखण्यात महत्वाची भूमिका.
• १९६५ आणि १९७१ चे भारत-पाक युद्ध : अनेक शौर्य पुरस्कार प्राप्त.
• १९९९ कारगिल युद्ध : दुर्गम बर्फाळ शिखरांवर अतुलनीय पराक्रम.
• सियाचीन ग्लेशियर : जगातील सर्वात उंच युद्धभूमीवर आजही महार रेजिमेंट तैनात आहे.

ब्रीदवाक्य आणि सन्मान

महार रेजिमेंटचे ब्रीदवाक्य आहे - "यश सिद्धी" म्हणजेच यश हे नेहमी सिद्ध असते. त्यांचे युद्धघोष आहे - "बोलो भारत माता की जय". या रेजिमेंटला आजपर्यंत १ परमवीर चक्र, ४ अशोक चक्र, ८ महावीर चक्र, २९ वीर चक्र आणि असंख्य सेना मेडल मिळाले आहेत. ही रेजिमेंट सागर, मध्य प्रदेश येथे स्थित आहे.

आज महार रेजिमेंटमध्ये महार समाजासोबतच सर्व जाती-धर्माचे जवान एकत्रितपणे देशसेवा करत आहेत, हेच डॉ. बाबासाहेबांच्या समतेच्या स्वप्नाचे प्रतीक आहे.

🎖️ देशासाठी अर्पण - सेवाच परमो धर्म: 🎖️
महार रेजिमेंटच्या सर्व वीर सैनिकांना, शहीद जवानांना आणि त्यांच्या कुटुंबियांना लोक शोधक न्यूज परिवारातर्फे विनम्र अभिवादन आणि कोटी कोटी प्रणाम!
जय हिंद! जय महार! जय भीम!

- संकलन : डॉ. विजय मोरे | लोक शोधक न्यूज साठी