नाना पाटेकर यांना भव्य मानवंदना - जीवनचरित्र, चित्रपट प्रवास, नाम फाउंडेशन आणि शेती कार्य

🙏 नाना पाटेकर - एका अवलियाला भव्य मानवंदना

विश्वनाथ पाटेकर ते भारताचा नाना - संघर्षातून सम्राट

1) जन्म आणि बालपण :-
नाना पाटेकर यांचे पूर्ण नाव विश्वनाथ पाटेकर. जन्म 1 जानेवारी 1951 रोजी रायगड जिल्ह्यातील मुरुड-जंजिरा येथे एका मध्यमवर्गीय मराठी कुटुंबात झाला. वडील दिनकर पाटेकर कापड व्यवसायात होते, आई संजनाबाई गृहिणी. लहानपणापासूनच अभिनयाची आवड होती. त्यांनी सर जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट्स मधून शिक्षण घेतले आणि नंतर नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा मध्ये प्रवेश घेतला नाही तर ते स्वतःच्या मेहनतीने रंगभूमीवर आले.

2) चित्रपट प्रवास - 1978 पासून आजपर्यंत :-
1978 साली 'गमन' चित्रपटातून छोट्या भूमिकेतून सुरुवात केली. खरी ओळख मिळाली 1986 च्या 'अंकुश' चित्रपटातून. त्यानंतर परिंदा (1989) साठी त्यांना पहिला राष्ट्रीय पुरस्कार - सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता मिळाला. क्रांतीवीर (1994) साठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. प्रहार, तिरंगा, अग्निसाक्षी, खामोशी, वेलकम, अब तक छप्पन, नटसम्राट (2016) - नटसम्राट मधील अप्पासाहेब बेलवलकर यांची भूमिका आजही प्रत्येक मराठी माणसाच्या डोळ्यात पाणी आणते.

3) पुरस्कार आणि सन्मान :-
नाना पाटेकर यांना 3 वेळा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला आहे. 1990 मध्ये पद्मश्री पुरस्काराने भारत सरकारने सन्मानित केले आहे. तसेच 7 फिल्मफेअर पुरस्कार, महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार पण मिळाला आहे. पण ते नेहमी म्हणतात - "पुरस्कार कपाटात ठेवायचे असतात, डोक्यात नाही."

4) साधे राहणीमान - मुंबईत 1BHK मध्ये राहणारा सुपरस्टार :-
कोट्यवधी रुपये कमावूनही नाना पाटेकर आजही अंधेरीच्या एका साध्या 1BHK फ्लॅटमध्ये राहतात. स्वतः भाजी आणायला जातात, रिक्षाने फिरतात. त्यांच्या या साधेपणामुळेच लोक त्यांना 'नाना' म्हणतात - मोठा भाऊ. ते म्हणतात - "माझी श्रीमंती माझ्या माणसांत आहे."

5) नाम फाउंडेशन - शेतकऱ्यांसाठी देवदूत :-
2015 साली मकरंद अनासपुरे यांच्यासोबत मिळून त्यांनी 'नाम फाउंडेशन' सुरू केले. महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांसाठी आतापर्यंत 500 पेक्षा जास्त गावात पाणी अडवण्याचे काम, विहिरी, शेततळी बांधून दिली आहेत. विदर्भ मराठवाड्यातील 2000 पेक्षा जास्त शेतकरी कुटुंबांना आर्थिक मदत केली आहे. कोणतीही जाहिरात नाही, कोणताही फंड रेझिंग इव्हेंट नाही - स्वतःच्या खिशातून पैसे टाकून काम करतात.

6) सैन्याबद्दल आदर - कारगिलमध्ये सेवा :-
नाना पाटेकर हे भारतीय सैन्याचे मानद कॅप्टन आहेत. 1999 च्या कारगिल युद्धात त्यांनी स्वतः सीमेवर जाऊन जवानांसोबत सेवा केली होती. त्यांनी 'प्रहार' चित्रपटासाठी खऱ्या सैन्य प्रशिक्षण घेतले होते आणि आजही ते सैन्यासाठी निधी गोळा करतात.

7) आजची प्रेरणा :-
आज वयाच्या 75 व्या वर्षीही नाना पाटेकर शेतात काम करतात, झाडे लावतात, तरुणांना मार्गदर्शन करतात. त्यांचा एकच संदेश आहे - "जगण्यासाठी फक्त पैसा नको, माणुसकी हवी." म्हणूनच आज संपूर्ण महाराष्ट्र त्यांना भव्य मानवंदना देत आहे.

नाना पाटेकर - नावातच दरारा, मनात माणुसकी - महाराष्ट्राचा अभिमान 🚩